Cây bóng nước có tác dụng gì?

Cây bóng nước còn có nhiều tên gọi khác nhau như cây nắc nẻ, bông móng tay hay móng tay lồi, phượng tiên hoa, cấp tính tử… Tên khoa học là Herba Impatiens balsamina L, thuộc họ bóng nước (Balsaminaceae).

1.1. Phân bố, đặc điểm sinh thái, cách thu hái dược liệu cây bóng nước

Cây bóng nước bản chất là một loài cây hoang dã, xuất hiện ở nhiều khu vực khắp thế giới như miền nam Trung Quốc, Ấn Độ… Ở nước ta, bóng nước được sử dụng với mục đích làm cảnh ở hầu hết địa phương.

Cây bóng nước thích hợp phát triển ở vùng khí hậu nhiệt đới, sinh trưởng mạnh nhất vào mùa hè, ưa ẩm nhưng không chịu được ngập úng. Loại đất ưa thích và phù hợp để phát triển của cây bóng nước là đất có tính hơi chua, màu mỡ, tơi xốp, thấm nước tốt và đặc biệt phải không có nấm mốc.

Trong tự nhiên, cây bóng nước hoang dã sinh sản từ hạt. Vào mùa hè, hoa bóng nước mọc ra kẽ lá, rồi từ đó phát triển thành một chùm quả có nhiều hạt bên trong. Khi quả chín, những hạt này sẽ phát tán ra quanh gốc cây và phát triển thành nhiều cây con. Khi được người dân gieo trồng, hạt giống cây bóng nước phải được chọn lựa từ những cây bố mẹ ra nhiều hoa đẹp, màu sắc sặc sỡ và quan trọng là không bị sâu bệnh. Sau khi lấy hạt, người dân tiếp tục đem chúng ngâm trong nước ấm có nhiệt độ từ 50 – 60 độ C trong thời gian khoảng 4 – 5 tiếng, sau đó vớt ra đem đi gieo trồng để tăng năng suất.

Xem thêm:   Mẹo vặt giữ hoa tươi, lâu tàn suốt Tết

Về mặt thu hái dược liệu, người dân thường dùng thân và cành để làm thuốc. Vào mùa hè và mùa thu sẽ tiến hành thu hái cả cây, bỏ rễ, lá, hoa và quả, sau đó đem phơi/sấy khô hoặc có thể nhúng vào nước sôi rồi mới đem phơi/sấy khô. Một số nơi khác người dân lại sử dụng cây bóng nước tươi để làm dược liệu.

Hạt của cây bóng nước (còn gọi là cấp tính tử) cũng là một loại dược liệu quý. Sau khi thu hái quả mang về, người dân đập ra lấy hạt và phơi cho khô hoàn toàn. Sau phơi, hạt bóng nước có dạng hình trứng hoặc tròn dẹt, mặt ngoài màu nâu hoặc xám, bề mặt có những nốt trắng nhỏ, phần nhân có màu xám nhạt, vị nhạt, hơi đắng và không mùi.